“അർഹം” (أرحم) എന്നതിന്റെ അർത്ഥം “കൂടുതൽ കരുണയുള്ളവൻ”, “ഏറ്റവും ദയയുള്ളവൻ” എന്നതാണ്.
ഒരു ഹദീസിൽ “أرحم أمتي بأمتي” എന്റെ സമുദായത്തോട് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കരുണയുള്ള വ്യക്തി എന്ന് അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ് (റ) നെ നബി ﷺ വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട് (തിർമിദി). അതിനാൽ “അർഹം” എന്ന പേര് വെക്കുന്നത് അനുവദനീയമാണ്. ശറഇയ്യായി യാതൊരു പ്രശ്നവുമില്ല.
സംശയം
“അർഹം” എന്നാൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കരുണയുള്ളവൻ എന്നാണല്ലോ അർത്ഥം. അത് അല്ലാഹുവിന്റെ വിശേഷണമല്ലേ? അതിനാൽ മനുഷ്യന് ഈ പേര് നൽകുന്നത് ശരിയല്ലല്ലോ ? എന്ന സംശയമാണ് സാധാരണയായി വരുന്നത്.
ഈ സംശയവും ശരിയല്ല.
കാരണം “അർഹം” (أرحم) ഇസ്മുത്തഫ്ളീൽ (اسم التفضيل) ആണ്. ഇത് അല്ലാഹുവിന് മാത്രം പ്രത്യേകമായ ഒരു നാമമല്ല. അല്ലാഹുവിനും സൃഷ്ടികൾക്കും പ്രയോഗിക്കാവുന്ന പൊതുവായ പദമാണ്. ഹദീസുകളിൽ തന്നെ അബൂബക്കർ (റ) നെയും നബി ﷺ യെയും വിശേഷിപ്പിക്കാൻ “അർഹം” എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അതേസമയം അല്ലാഹുവിനെ സംബന്ധിച്ച് സാധാരണയായി “أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ” (അർഹമുർ-റാഹിമീൻ) “കരുണ കാണിക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും കരുണയുള്ളവൻ” എന്നാണ് പ്രയോഗിക്കുന്നത്. أَرْحَمُ الرَّاحِمِين എന്ന ഇളാഫത് പ്രയോഗം അല്ലാഹുവിന് മാത്രം പ്രത്യേകമാണ്.
എന്നാൽ “റാഹിമീൻ” (الراحمين) എന്നതല്ലാത്ത മറ്റൊരു പദത്തിലേക്ക് ഇളാഫത്ത് ചെയ്തുകൊണ്ട് ഉപയോഗിക്കുന്ന “അർഹം” അല്ലാഹുവിന് മാത്രം പ്രത്യേകമായതല്ല. അതിനാൽ മനുഷ്യർക്കും “അർഹം” എന്ന് പ്രയോഗിക്കുന്നത് ശരിയാണ്.
ഉദാ: അക്ബർ (اکبر), അംജദ് (أمجد), തുടങ്ങിയ പേരുകൾ പോലെ തന്നെ. അതിനാൽ “അർഹം” എന്ന പേര് ആൺകുട്ടിക്ക് നൽകുന്നത് അനുവദനീയമാണ്.
’’عن أنس بن مالك، قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «أرحم أمتي بأمتي أبو بكر‘‘. سنن الترمذي ت شاكر (5/ 664)
’’عن أنس بن مالك، قال: «ما رأيت أحداً كان أرحم بالعيال من رسول الله صلى الله عليه وسلم»‘‘.صحيح مسلم (4/ 1808)
وجاز التسمية بعلي ورشيد من الأسماء المشتركة ويراد في حقنا غير ما يراد في حق الله تعالى. (قوله: وجاز التسمية بعلي إلخ) الذي في التتارخانية عن السراجية التسمية باسم يوجد في كتاب الله تعالى كالعلي والكبير والرشيد والبديع جائزة إلخ، ومثله في المنح عنها وظاهره الجواز ولو معرفاً بأل
الدر المختار وحاشية ابن عابدين (رد المحتار) (6/ 417)
മുഫ്തി ഹാഫിള് അബ്ദുറഹ്മാൻ മൗലവി അൽ ഖാസിമി പത്തനംതിട്ട
