ഫോറക്സ് ട്രേഡിംഗ് കർമ്മ ശാസ്ത്രം

 

ഫോറക്സ് ട്രേഡിംഗ് എന്ന പേരിൽ ലോകത്ത് നടക്കുന്ന വ്യാപാരത്തിൽ സ്വർണം, വെള്ളി, കറൻസി, പരുത്തി, ഗോതമ്പ്, ഗ്യാസ്, ക്രൂഡ് ഓയിൽ, മൃഗങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി സാധനങ്ങളുടെ വാങ്ങൽ വിൽപ്പന നടന്നു വരുന്നു.

മനസ്സിലാക്കിയിടത്തോളം ഇന്ന് വ്യാപകമായി നടക്കുന്ന ഈ ട്രേഡിംഗ് രീതികളിൽ പലതും ശരീഅത്ത് നിയമങ്ങൾക്ക് എതിരായ കാര്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടതിനാൽ അത് അനുവദനീയമല്ല ഹറാമാണ്.

ഫോറെക്സ് ട്രേഡിംഗിന് കീഴിൽ നിരവധി തരം ബിസിനസുകളുണ്ട്.

കറൻസി ട്രേഡിങ്  (Carry trading)

കുറഞ്ഞ പലിശ നിരക്കുള്ള ഒരു കറൻസിയിൽ പണം കടം വാങ്ങുകയും ഉയർന്ന പലിശ നിരക്ക് ലഭിക്കുന്ന മറ്റൊരു കറൻസിയിൽ നിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു നിക്ഷേപ തന്ത്രമാണ് ക്യാരി ട്രേഡ്. പലിശ നിരക്കിലെ വ്യത്യാസത്തിൽ നിന്ന് ലാഭം നേടുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം.വാങ്ങുന്നയാളുടെ ലാഭം രണ്ട് കറൻസികൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസമാണ്. ഈ രീതി ബാങ്കുകളും മറ്റ് ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളും കുറഞ്ഞ പലിശ നിരക്കിൽ കടം വാങ്ങി ആളുകൾക്ക് ഉയർന്ന നിരക്കിൽ(ലോൺ) നൽകുന്ന ബിസിനസ്സ് രീതിക്ക് സമാനമാണ് രണ്ടും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം അവരുടെ ലാഭമാണ്.

1. ഓൺലൈൻ ഫോറെക്സ് ട്രേഡിംഗിൽ ഒരു കറൻസി വാങ്ങുന്നതിനും വിൽക്കുന്നതിനും മൂന്ന് നിബന്ധനകൾ പാലിക്കൽ നിർബന്ധമാണ്.അതിന്റെ ഇടപാട് അക്കൗണ്ടിൽ കാണിക്കുക മാത്രമല്ല, യഥാർത്ഥമായിരിക്കണം.
2. വിൽപ്പനക്കാരൻ അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ സ്വന്തമാക്കിയിരിക്കണംഅത് കൈവശപ്പെടുത്തി കൈപറ്റിയിരിക്കണം
3. വിവിധ രാജ്യങ്ങളുടെ കറൻസികൾ തമ്മിൽ കൈമാറ്റം നടക്കുന്നുവെങ്കിൽ കരാർ നടക്കുന്ന ആ സിറ്റിങ്ങിൽ അല്ലെങ്കിൽ ഉടൻ തന്നെ ഏതെങ്കിലും ഒരു കറൻസി യഥാർത്ഥമായോ അല്ലെങ്കിൽ നിയമപരമായോ قبضة (കൈവശപ്പെടുത്തൽ) കൈപ്പറ്റൽ നടക്കണം.

കേവലം സ്ക്രീൻ മാത്രമല്ലാതെ യഥാർത്ഥ വിൽക്കലും വാങ്ങലും ഇല്ലെങ്കിൽ അധികരൂപങ്ങളിലും കടം കടവുമായി വിനിമയം (بیع الدین بالدین) ചെയ്യലാണ് ഇത് അനുവദനീയമല്ല.

ഇവിടെ സ്ക്രീനിൽ സംഖ്യകളുടെ വർദ്ധനവും കുറവും ലാഭനഷ്ടമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഒന്നും ഭൗതികമായി കൈവശപ്പെടുത്തുന്നില്ല. ഈ അർത്ഥത്തിൽ അതിൽ ചൂതാട്ടത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ കടന്നുവരുന്നു.ഇത് ഊഹക്കച്ചവടം ആവുന്നു. ഇത് അനുവദനീയമല്ല.

ചുരുക്കത്തിൽ ഇവിടെ قبضة (കൈപ്പറ്റൽ) ഒന്നും സംഭവിക്കുന്നില്ല, മുഴുവൻ ഇടപാടും വഞ്ചന (غرر) നിറഞ്ഞതാണ്, بیع الدین بالدین (കടം കടത്തിന് വിൽപ്പന) പോലെയാണ് ഇതൊന്നും ശരീഅത്തിൽ അനുവദനീയമല്ല.

ഫോറെക്സ് കമ്മോഡിറ്റി ട്രേഡിംഗ്

ഇന്റർനെറ്റിലെ മറ്റൊരു തരം ബിസിനസ്സ്, എണ്ണ, ചെമ്പ്, ഇരുമ്പ് തുടങ്ങിയ വിവിധ ലോഹങ്ങൾ, ഗോതമ്പ്, അരി തുടങ്ങിയ വിവിധ വസ്തുക്കൾ എന്നിവയും ഒരേ ഫ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ വാങ്ങുകയും വിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ്. ഇതിലും പൊതുവെ ഫോറെക്സ് കറൻസി എക്സ്ചേഞ്ചിലെ അതേ നിയമങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും ഉണ്ട്. ഒരു ഉപയോക്താവിന് തന്റെ ചെറിയ മൂലധനം ഉപയോഗിച്ച് ഒരു വലിയ ലോട്ട് വാങ്ങാം. ( ലോട്ട് = ഒരു കറൻസി ജോഡി (currency pair) വ്യാപാരത്തിന്റെ സ്റ്റാൻഡർഡ് അളവ് ) ഉദാഹരണത്തിന് ഒരാൾ പതിനായിരം രൂപ ഉപയോഗിച്ച് തന്റെ അക്കൗണ്ട് തുറന്ന് ഒരു ലക്ഷം രൂപ വിലമതിക്കുന്ന ധാരാളം ക്രൂഡ് ഓയിൽ അല്ലെങ്കിൽ ഗോതമ്പ് വാങ്ങുകയും പതിനായിരം രൂപ മാത്രം നിക്ഷേപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ വാങ്ങലുകളെല്ലാം ഒരു ബ്രോക്കർ അല്ലെങ്കിൽ ഡീലർ വഴിയാണ് നടത്തുന്നത്. ഈ ബിസിനസ്സിലും സ്പോട്ട് ട്രേഡിംഗും (spot trade ) ഫ്യൂച്ചർ ട്രേഡിംഗും (future trade) ഉണ്ട്.

ലോട്ട് വാങ്ങിയതിനുശേഷം വാങ്ങിയ വസ്തുവിന്റെ വില  വർദ്ധിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഉപയോക്താവ് ലാഭം നേടുന്നു. ചിലപ്പോൾ നിർദ്ദിഷ്ട കാലയളവ് വരുന്നതിന് മുമ്പ് ലോട്ട് വിൽക്കുന്നു. കൂടാതെ വസ്തു വില കുറയാൻ തുടങ്ങിയാൽ അത് ഉപയോക്താവിന്റെ നഷ്ടമാണ്. നഷ്ടം ഉപയോക്താവ് നിക്ഷേപിച്ച തുകയേക്കാൾ കൂടുതലാണെങ്കിൽ ബ്രോക്കർ ഉപയോക്താവിനോട് കൂടുതൽ പണം നിക്ഷേപിക്കാൻ അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ ഡീൽ റദ്ദാക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. വാങ്ങുന്നയാൾ കൂടുതൽ പണം നിക്ഷേപിച്ചില്ലെങ്കിൽ ബ്രോക്കർ മുഴുവൻ ഇടപാടും റദ്ദാക്കുന്നു, അതായത് ഉപയോക്താവിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളതായി സ്ക്രീനിൽ കാണിക്കുന്ന ഇടപാട് യഥാർത്ഥത്തിന് വിപരീതമാണ്. കൂടാതെ ഉപയോക്താവിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശം ഉപയോക്താവ് നിക്ഷേപിക്കുന്ന തുകയിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.

മറ്റു ചില ഷറഈ പ്രശ്നങ്ങൾ

ഒരു കച്ചവടത്തിൽ അസാധുവായ  നിബന്ധനകൾ (شرط فاسد) ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ആ ഇടപാടും അസാധുവായി പോകുമെന്നത് അടിസ്ഥാന നിയമമാണ്. 

ഫോറക്സ് ട്രേഡിംഗ് ഇടപാടുകളിൽ അസാധുവായ ശർത്തുകൾ കണ്ടുവരുന്നു. 

ഉദാ: ഉദാഹരണത്തിന്, സ്വാപ്പുകളിൽ (swaps) ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിന് ശേഷം വിൽപ്പന അവസാനിപ്പിക്കുമെന്ന (بیع بشرط الإقالة )വ്യവസ്ഥവെക്കുക അതേസമയം വിൽപ്പന പൂർത്തിയായതിനുശേഷം ബന്ധിതമാവുകയും കക്ഷികളുടെ ഓപ്ഷൻ അവസാനിപ്പിക്കുമെന്ന നിബന്ധന വെക്കുക. ഇടപാട് പൂർത്തിയായതിനുശേഷം കച്ചവടം അവസാനിപ്പിക്കൽ നിർബന്ധമാവുവുന്നു. ഇവിടെ പരസ്പര സമ്മതത്തോടെ കച്ചവടം അവസാനിപ്പിക്കണം എന്ന നിബന്ധന നഷ്ടമാകുന്നു. പക്ഷേ ഇങ്ങനെ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് മുൻ‌കൂട്ടി വ്യവസ്ഥയായി ചേർക്കുന്നത് കരാർ അസാധുവാകുന്നു.

മുകളിൽ പറഞ്ഞ ഫ്യൂച്ചർ സൈലിന്റെ രൂപം ഒരു അസാധുവാണ്.വിൽപ്പന ഉടനടി ആയിരിക്കണം എന്നതിനാൽ ഭാവിയിലെ ഒരു തീയതിയിൽ വാങ്ങലും വിൽപ്പനയും അസാധുവാണ്.

കൈപ്പറ്റുന്നതിന് മുമ്പുള്ള വിൽപ്പന അനുവദനീയമല്ല.കറൻസി നിരക്കിന്റെ ഏറ്റക്കുറച്ചിലിലൂടെ ലാഭം നേടുന്നതിനായി എഴുപത് മുതൽ എൺപത് ശതമാനം വരെ ആളുകൾ ഈ വിപണിയിൽ വാങ്ങുന്നതിനാൽ അവരുടെ ലക്ഷ്യം കറൻസി നേടുകയല്ല.അതിനാൽ വാങ്ങുന്നവർ അധികവും  കറൻസി കൈപ്പറ്റിയതിനുശേഷം അല്ല വിൽക്കുന്നത്.

ഈ വിൽപ്പനയിൽ ബ്രോക്കറുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഒരു വഞ്ചനയുണ്ട്, ഉപഭോക്താവ് താൻ വിൽക്കുന്ന ഇനത്തെ ഒരു നിക്ഷേപം നൽകി തന്റെ സ്വത്തായി കണക്കാക്കുകയും അതിന്റെ വിലയിലെ വർദ്ധനവിൽ നിന്ന് ലാഭം നേടുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിൽ ഒരു നഷ്ടമുണ്ടെങ്കിൽ, മുഴുവൻ ഇടപാടും അവസാനിപ്പിക്കാൻ ബ്രോക്കർക്ക് അവകാശമുണ്ട്, അതേസമയം ഷരീഅത്ത് അനുസരിച്ച് തന്റെ പ്രവൃത്തിക്കുള്ള പ്രതിഫലം ലഭിച്ചതിനുശേഷം ബ്രോക്കർക്ക് ഇടപാടിൽ അവകാശമോ അധികാരമോ ഇല്ല. ഒരു വ്യക്തി എന്തെങ്കിലും വാങ്ങിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ലാഭനഷ്ടത്തിന് അയാൾ ഉത്തരവാദിയാണ്. നഷ്ടം കാണുമ്പോൾ മറ്റേ കക്ഷി സമ്മതിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ അയാൾക്ക് ഇടപാട് റദ്ദാക്കാൻ കഴിയില്ല.

قال الله تعالى: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ۔(المائده:90)

 وشرط المعقود عليه ستة: كونه موجودا مالا متقوما مملوكا في نفسه، وكون الملك للبائع فيما يبيعه لنفسه، وكونه مقدور التسليم فلم ينعقد بيع المعدوم وما له خطر العدم

الدر المختار وحاشية ابن عابدين (رد المحتار) (4/ 505)

ثم التسليم يكون بالتخلية على وجه يتمكن من القبض بلا مانع ولا حائل. وشرط في الأجناس شرطا ثالثا وهو أن يقول: خليت بينك وبين المبيع فلو لم يقله أو كان بعيدا لم يصر قابضا والناس عنه غافلون، فإنهم يشترون قرية ويقرون بالتسليم والقبض، وهو لا يصح به القبض على الصحيح وكذا الهبة والصدقة

الدر المختار وحاشية ابن عابدين (رد المحتار) (4/ 561)

ولأن هذا العقد مبادلة الثمن بالثمن والثمن يثبت بالعقد دينا في الذمة والدين بالدين حرام في الشرع لنهي النبي صلى الله عليه وسلم عن بيع الكالئ بالكالئ فما يحصل به التعيين وهو القبض لا بد منه في هذا العقد

المبسوط للسرخسي (14/ 4)

മുഫ്തി ഹാഫിസ് അബ്ദുറഹ്‌മാൻ ഖാസിമി പത്തനംതിട്ട