നിസ്കരിക്കുന്നയാളുടെ മുന്നിലൂടെ നടക്കൽ അനുവദനീയമല്ലല്ലോ എത്ര ദൂര പരിധിയിലാണ് നടക്കാൻ അനുവാദം ഉള്ളത് ?

ചെറിയ മസ്ജിദിലോ മുറിയിലോ ഒരാൾ നിസ്കരിക്കുമ്പോൾ മുന്നിലൂടെ നടക്കുന്നത് അനുവദനീയമല്ല.വലിയ മസ്ജിദ് ( കുറഞ്ഞത് 60 അടി നീളമൊ അതിലധികമോ വലിപ്പമുള്ളത് ) അല്ലെങ്കിൽ വലിയ കെട്ടിടം തുറന്ന മൈതാനം എന്നിവയിലാണെങ്കിൽ നിസ്കരിക്കുന്നയാളുടെ നോട്ടം സുജൂദിന്റെ സ്ഥാനത്ത് തന്നെ വെച്ചാൽ മുന്നിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ആളെ കാണാൻ കഴിയാത്തത്ര അകലത്തിൽ കൂടി നടക്കൽ അനുവദനീയമാണ്. ഫുഖഹാക്കൾ ഇതിനെ നിസ്കരിക്കുന്നയാളുടെ മുന്നിലുള്ള മൂന്നു സ്വഫ് അകലം എന്ന അളവിലാണ് കണക്കാക്കിയിരിക്കുന്നത്. 

ഈ “മൂന്നു സ്വഫ്” എന്ന അളവ് വലിയ സ്ഥലങ്ങൾക്കും തുറന്ന മൈതാനങ്ങൾക്കുമാത്രമാണ് ചെറിയ മസ്ജിദുകൾക്കും പരിമിതമായ ഇടങ്ങൾക്കും ബാധകമല്ല. അതിനാൽ ചെറിയ മസ്ജിദിലോ പരിമിതമായ സ്ഥലത്തിലോ എത്ര അകലമുണ്ടായാലും നിസ്കരിക്കുന്നവന്റെ മുന്നിലൂടെ കടക്കുന്നത് ശരിയല്ല. ഇത്തരത്തിൽ നമസ്കാരം തീരുന്നത് വരെ കാത്തിരിക്കൽ നിർബന്ധമാണ്.കാരണം നിസ്കരിക്കുന്നവന്റെ മുന്നിലൂടെ കടക്കുന്നവരെക്കുറിച്ച് ഹദീസുകളിൽ കർശനമായ താക്കീതുകൾ വന്നിട്ടുണ്ട്.

അവലംബം : ഫതാവാ മഹ്മൂദിയ്യ

وَمُرُورُ مَارٍّ فِي الصَّحْرَاءِ أَوْ فِي مَسْجِدٍ كَبِيرٍ بِمَوْضِعِ سُجُودِهِ) فِي الْأَصَحِّ (أَوْ) مُرُورِهِ (بَيْنَ يَدَيْهِ) إلَى حَائِطِ الْقِبْلَةِ .....قَوْلُهُ بِمَوْضِعِ سُجُودِهِ) أَيْ مِنْ مَوْضِعِ قَدَمِهِ إلَى مَوْضِعِ سُجُودِهِ كَمَا فِي الدُّرَرِ، وَهَذَا مَعَ الْقُيُودِ الَّتِي بَعْدَهُ إنَّمَا هُوَ لِلْإِثْمِ، وَإِلَّا فَالْفَسَادُ مُنْتَفٍ مُطْلَقًا (قَوْلُهُ فِي الْأَصَحِّ) هُوَ مَا اخْتَارَهُ شَمْسُ الْأَئِمَّةِ وَقَاضِي خَانَ وَصَاحِبُ الْهِدَايَةِ وَاسْتَحْسَنَهُ فِي الْمُحِيطِ وَصَحَّحَهُ الزَّيْلَعِيُّ، وَمُقَابِلُهُ مَا صَحَّحَهُ التُّمُرْتَاشِيُّ وَصَاحِبُ الْبَدَائِعِ وَاخْتَارَهُ فَخْرُ الْإِسْلَامِ وَرَجَّحَهُ فِي النِّهَايَةِ وَالْفَتْحِ أَنَّهُ قَدْرُ مَا يَقَعُ بَصَرُهُ عَلَى الْمَارِّ لَوْ صَلَّى بِخُشُوعٍ أَيْ رَامِيًا بِبَصَرِهِ إلَى مَوْضِعِ سُجُودِهِ؛ وَأَرْجِعُ فِي الْعِنَايَةِ الْأَوَّلِ إلَى الثَّانِي بِحَمْلِ مَوْضِعِ السُّجُودِ عَلَى الْقَرِيبِ مِنْهُ

وَخَالَفَهُ فِي الْبَحْرِ وَصَحَّحَ الْأَوَّلَ، وَكَتَبْت فِيمَا عَلَّقْته عَلَيْهِ عَنْ التَّجْنِيسِ مَا يَدُلُّ عَلَى مَا فِي الْعِنَايَةِ فَرَاجِعْهُ (قَوْلُهُ إلَى حَائِطِ الْقِبْلَةِ) أَيْ مِنْ مَوْضِعِ قَدَمَيْهِ إلَى الْحَائِطِ إنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ سُتْرَةٌ، فَلَوْ كَانَتْ لَا يَضُرُّ الْمُرُورُ وَرَاءَهَا عَلَى مَا يَأْتِي بَيَانُهُ (قَوْله فِي بَيْتٍ) ظَاهِرُهُ وَلَوْ كَبِيرًا. وَفِي الْقُهُسْتَانِيِّ: وَيَنْبَغِي أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ أَيْ فِي حُكْمِ الْمَسْجِدِ الصَّغِيرِ الدَّارُ وَالْبَيْتُ (قَوْلُهُ وَمَسْجِدِ صَغِيرٍ) هُوَ أَقَلُّ مِنْ سِتِّينَ ذِرَاعًا، وَقِيلَ مِنْ أَرْبَعِينَ، وَهُوَ الْمُخْتَارُ كَمَا أَشَارَ إلَيْهِ فِي الْجَوَاهِرِ قُهُسْتَانِيٌّ (قَوْلُهُ فَإِنَّهُ كَبُقْعَةٍ وَاحِدَةٍ) أَيْ مِنْ حَيْثُ إنَّهُ لَمْ يَجْعَلْ الْفَاصِلَ فِيهِ بِقَدْرِ صَفَّيْنِ مَانِعًا مِنْ الِاقْتِدَاءِ تَنْزِيلًا لَهُ مَنْزِلَةَ مَكَان وَاحِدٍ، بِخِلَافِ الْمَسْجِدِ الْكَبِيرِ فَإِنَّهُ جُعِلَ فِيهِ مَانِعًا فَكَذَا هُنَا يُجْعَلُ جَمِيعُ مَا بَيْنَ يَدَيْ الْمُصَلِّي إلَى حَائِطِ الْقِبْلَةِ مَكَانًا وَاحِدًا، بِخِلَافِ الْمَسْجِدِ الْكَبِيرِ وَالصَّحْرَاءِ فَإِنَّهُ لَوْ جُعِلَ كَذَلِكَ لَزِمَ الْحَرَجُ عَلَى الْمَارَّةِ، فَاقْتُصِرَ عَلَى مَوْضِعِ السُّجُودِ، هَذَا مَا ظَهَرَ لِي فِي تَقْرِيرِ هَذَا الْمَحَلِّ

[ابن عابدين ,الدر المختار وحاشية ابن عابدين (رد المحتار) ,1/634]

മുഫ്തി ഹാഫിസ് അബ്ദുറഹ്മാൻ ഖാസിമി പത്തനംതിട്ട